ABD ile İran arasındaki diplomatik temaslar yeniden hız kazanıyor. Taraflar, müzakerelerin ikinci turu için İsviçre’nin Cenevre kentinde bir araya gelmeye hazırlanıyor. Görüşmelerde yalnızca nükleer anlaşmanın geleceği değil, enerji ve ekonomik iş birlikleri de gündemde olacak.
Petrol, Doğalgaz ve Madencilik Teklifleri Gündemde
İran Dışişleri Bakanlığı Ekonomik Diplomasi Genel Müdür Yardımcısı Hamid Ghanbari, Cenevre’de yapılacak görüşmeler öncesi dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Ghanbari, 2015 yılında imzalanan nükleer anlaşmanın ABD’nin ekonomik çıkarlarını yeterince korumadığını savunarak, yeni süreçte Washington yönetimine ekonomik avantaj sağlayacak öneriler sunduklarını belirtti.
Tahran yönetiminin;
- Petrol ve doğalgaz sahalarında ortaklık,
- Madencilik sektöründe yatırım fırsatları,
- Sivil uçak alımları
gibi başlıkları müzakere masasına taşıdığı ifade ediliyor. İran’ın bu stratejiyle ABD’yi ekonomik kazanç üzerinden anlaşmaya daha istekli hale getirmeyi amaçladığı değerlendiriliyor.
ABD Heyetinde Trump’a Yakın İsimler Var
Dolaylı şekilde yürütülen görüşmelerde ABD heyetinde Donald Trump’a yakın isimlerin yer alacağı bildirildi. ABD tarafında Steve Witkoff ve Jared Kushner’in bulunacağı, İran heyetine ise Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin liderlik edeceği açıklandı.
Umman’ın arabuluculuğunda sürdürülen temaslar, 2015’teki çok taraflı formattan farklı olarak daha dar kapsamlı ve iki ülke odaklı ilerliyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise diplomasiyi öncelediklerini ancak geçmişte İran’la kalıcı bir anlaşma sağlanamadığını hatırlatarak temkinli bir yaklaşım sergiledi.
Uranyum Zenginleştirme ve Yaptırımlar Kritik Başlık
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht-Revançi, yaptırımların kaldırılması karşılığında yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumun seyreltilebileceğini açıkladı. Bu açıklama, İran’ın nükleer programda teknik esneklik gösterebileceği şeklinde yorumlandı.
Ancak Tahran yönetimi, daha önceki müzakerelerde de tartışma yaratan “sıfır uranyum zenginleştirme” şartını kesin bir dille reddediyor. Bu başlık, taraflar arasındaki en kritik pazarlık unsuru olmaya devam ediyor.
Askeri Seçenek Masadan Kalkmış Değil
Reuters’a konuşan ABD’li yetkililer, Washington yönetiminin bölgeye ikinci bir uçak gemisi sevk ettiğini aktardı. Görüşmelerden sonuç alınamaması durumunda uzun süreli bir askeri operasyon ihtimaline karşı hazırlık yapıldığı ifade edildi.
Cenevre’de yapılacak görüşmelerin hem bölgesel güvenlik dengeleri hem de küresel enerji piyasaları açısından önemli sonuçlar doğurabileceği belirtiliyor. Tüm gözler, ABD–İran müzakerelerinden çıkacak olası anlaşma ya da yeni gerilim senaryolarında olacak.
